NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
90'ların sonunda
Güney, hip-hop'ın yeni güç merkezi olmaya başlamıştı.
OutKast ve Dungeon Family bölgeyi şekillendirip tanınmasını sağladı.
No Limit ve Ca$h Money ise çıkış yapmasını sağlayıp para getirdi.
Başarıları ortadaydı ve
etkileri hemen görülüyordu.
Aynı zamanda ana akımın hemen altında,
alışılmıştan uzak duran Güneyli hip-hopçılar
öyle benzersiz tarzlar deniyordu ki etkisinin anlaşılması yıllar sürecekti.
Bu, onların hikâyesi.
Burası Güneydeki Laboratuvar.
GÜNEYDEKİ LABORATUVAR
Houston'da istediğiniz hip-hopçıya sorun
hepsi Houston'da hip-hop'ın ezelden beri yapıldığını söyler.
HOUSTON, TEKSAS
Houston bir ara hardcore ve horrorcore hip-hop'ın yuvasıydı.
Bu türleri şimdi olumsuz olaylarla anılan Geto Boys sevdirmişti.
Şehrin güneyinde yeni bir akım başlamıştı;
hip-hop kayıtlarında hızı iyice düşüren yavaşlatılmış tarz.
Houston'da buna "chopped and Screwed" deniyordu.
95'ten sonra Houston'da yapılan her rap albümünde...
RAPÇİ
...kesinlikle bir çeşit
yavaşlatılmış Screwed up tarzı bulunur.
Screw'u ilk duyduğumda
ne düşüneceğimi bilemedim, çok yavaştı.
Kafam da çok iyiydi o gün.
RAPÇİ/YAPIMCI
Bu yüzden ben çok yadırgamadım.
Kafam acayip iyiydi çünkü.
Burası çok sıcak, dostum.
Çok hızlı hareket edersen çabuk yorulursun.
RAPÇİ
Yavaş olmalısın.
Müzik de aynı şekilde.
Bir de Houston çok büyük bir yer.
Burada araç gerekli olduğundan arabalar kültürümüzün ayrılmaz parçası.
Büyük bir Cadillac kullanıyorsan yavaş gitmelisin.
Bu tarzın Houston'da tutmasının belirli bir nedeni var mı?
Bizden bir şeydi.
Şehrin kendi rapçileri ve kendi tarzı vardı.
Yolda dinleyebilirdin.
Bu yüzden aldı yürüdü işte.
Herkes dinliyordu.
Chopped and Screwed'un kökeni adında saklı.
"Chopped" kayıtlardan kesilen kısımlardan, "Screwed" ise öncüsünden geliyordu.
Yumuşak sesli pikap üstadı DJ Screw
bu tarzı karışık kaset imparatorluğu ile tanıtıyordu.
Screw'un ilk kasetinden yıllar sonra bile
Houston'da hâlâ bu müziğe adanmış bir dükkan var.
Dükkanla bu adam ilgileniyor; Screw'un kuzeni Big Bubb.
Screw, bugün tanındığı tarzı nasıl geliştirmeye başladı?
Screw, ben kendimi bildim bileli DJ'lik yapıyordu.
Gençken karışık kaset yapıp
yemek parası için okulda satardık.
Kız kardeşimin küçük bir pikabı vardı.
Hızı ayarlayabildiğin plastik bir şey.
DJ SCREW'UN KUZENİ
Mantronix'in "Fresh Is The Word" plağımız vardı galiba.
Ben ilk o zaman bir şeyleri yavaşlattığını gördüm.
Screw bir süre sonra dedi ki,
"Tüm kaseti yavaş yapacağım."
Ben de "Tamamını mı?
İstiyorsan ben karışmam." dedim.
Biraz bunaltıcıydı.
Sonra dile dolanıyor ve "Dostum, aslında iyiymiş." diyorsun.
Bunun üstüne Screw, chopping'e de başladı.
Bunu da ritimli bir parçayı alıp diğeriyle scratch atarak yaptı.
Bir çeşit son efekt gibi.
Bunun gibi.
Mikslerde gerçekleştirdiği işlemlerden bazılarını
nasıl yaptığını hâlâ anlamıyoruz.
Bana göre yaptığı şey miks yapmanın ve harmanlamanın ötesindeydi.
İki parçayı alıp onun yaptığı gibi birleştirmek kimin aklına gelir ki?
Adını bile duymadığınız bir şarkıyı alır
onu favori şarkınız yapardı.
Bunu yaparken aklına gelen fikirler olağanüstüydü.
Kelimelere dökemiyorum.
Screw'un ilk kasetleri başta sadece enstrümantaldi.
Screw'a gidip 10 dolara kaset alabilirdiniz.
12 dolara kasetten size seslenirdi.
Sanırım 15 ila 20 dolara ise
kendiniz mikrofona geçip mahallenize seslenebilirdiniz.
Sonunda bazı kasetler tamamen freestyle oldu.
Kasetlerinde freestyle yapanlara tanınma imkanı sağladı.
YAZAR
Böylece kendilerini, yaşadıkları yeri ve gittikleri yolları
anlatma fırsatı buldular.
Tüm bunlar kasetlerde hayat buldu.
İlk çıkış yapanlar arasında Fat Pat, ESG,
C-Note, Big Pokey vardı.
Bir anda Screwed Up Click grubu olduk.
Biz güneyden bir grup çocuk...
RAPÇİ
...Screw'un evinde toplandık.
Kayıtların çoğunda freestyle yapıyorduk.
Gündelik hayatımızda sürekli yaptığımız şeyleri anlatıyorduk.
Burada yaşayanlar kendinden bir şeyler buluyordu.
Tüm Screw kültürü
dışarıda gördüğümüz hayat üzerine kuruluydu.
RAPÇİ
Arabalar, parklar,
modifiye üstatları.
Modifiye arabaları baştan yaratırsınız.
Bir araba alırsınız, motor dahil hiçbir şeyi yok.
YAPIMCI
Arabaya can verirsiniz.
Her mahallenin rengi vardır.
Botany Boys'un aracı siyah, Yellowstone'unki altın rengiydi.
RAPÇİ
Grup arkadaşlarımın aracı maviydi.
Jantlara "swangas", "pokas", fo-fos" veya "eighty-fos" deriz.
Bizim buralarda biz "fours" demeyiz, "fos" deriz.
"Swingers" kullanmayız, "swangas" kullanırız.
Paramız ve arabalarımızla ilgili rap yapıyorduk.
Ortamda Lean varsa içki konusunda.
RAPÇİ
Houston'da buna "Lean", "drank" veya "sizzurp" diyorlar.
GAZETECİ
Prometazinli ve kodeinli öksürük şurubu karışımı aslında.
Sakinleştirir, ağırlaştırır ve stresi alır.
Tadını iyileştirmek için meşrubat veya şekerle karıştırırlar.
Yani istenen şekilde içilebilir.
Müzikle şurup aynı et ve şarap gibidir.
Şarap, etin lezzetini çıkarır.
Şurup da öyle.
Şurup, Screw müziğin lezzetlerini ortaya çıkarır.
Tersi de geçerli.
Screw da içkinin. Böylece ikisinin de keyfine varırsın.
RAPÇİ
Houston Screw edilmiş ve yavaşlatılmış tarzı çıkardığında
Lean buna cuk diye oturmuştu.
Screw müzikle Lean'ini yudumlayıp otunu içerken
"Şimdi anladım." dersin.
İnsanlar kültürü anlamaya başladıkça müziği de anladı.
Country palavrası sıkmadığımızı anladılar.
Anlamı olan şeylerden bahsediyorduk.
Burada asıl söz yazarı biziz.
Sadece Güney aksanımız var.
Birçok kişi ne dediğimizi anlamıyor ama biz önemli şeylerden bahsediyoruz.
FREESTYLE SEANSI
Evde müzik yapan çok az kişi varmış.
Ortamı bize anlatır mısın?
Sanki bir kaleye
ya da bir çeşit üsse giriyor gibiydin.
Ön kısmı tamamen demirlerle kaplıydı.
Yani öylece girip kapıyı çalamazdın.
Ancak o kapı açıldıktan sonra içeri girip
yan kapıyı çalabilirdin ama o da demirliydi.
Screw'un evine akşam altıda gelirdik.
Yandaki demirlerden geçerdik.
Zemin plak kutularıyla dolu olurdu. Her yerde kocaman hoparlörler vardı.
İşte eğlence böyle başlardı.
İçkiler gelirdi.
O kadar içkiden sonra...
...dil biraz sürçmeye başlardı
Çok iyi, Big Hawk.
Zil zurna sarhoşum! Beni rahat bırakın!
Müziği yavaş kaydetmiyorduk!
Kasetteki freestyle'lar hızlıydı, aynı kulüpte duyduğunuz gibi.
Screw üzerinde çalışarak yavaşlatırdı.
Duyduğunuz oydu.
Kasetleri yapmak uzun sürerdi.
Screw'un evine akşam sekiz, dokuz gibi girer
ve sabah onda çıkardık.
Screw pikapta uyuya kalırdı. Tıpkı böyle.
-"Screw!" -"Pardon."
Screw'un tarzı Houston'da analog hızında yayıldı.
Kasetten kasete, elden ele.
Alışık olmayanlarda hep aynı şey yaşandı.
Önce kafa karışıklığı,
ardından Screw'un harika mikslerine kafa sallamayla duyulan takdir.
Güney Houston merakı olarak başlayan bu akım patlama yapmak üzereydi.
Parçası olduğun bir kaset veya freestyle
-ya da dinlediğin... -3 'N The Mornin'.
Engelleri bununla yıktık.
Screw ve ben, chopped parçayı sürekli döndüren
ilk kişilerdik, "Pimp Tha Pen".
Olay oldu dostum. Herkes bunun parçası olmak istiyordu.
17 yaşındayken sadece o şarkıyı söylemek için 2000 dolar alıyordum.
Screw o albümü bağımsız olarak sattı.
Çok fazla sattı, yüz bin kopya.
Bu sayede bir bakıma müzik sektörüne girdik.
İnsanlar bizi gördüklerinde
"O çocuklar müzik yapıyor." diyordu.
Bir anda bu kasetler tutuldu.
Herkes aldı.
Houston işiyken Teksas işi oldu.
Oradan da Güney işi.
Screw tam anlamıyla kapılarını yedide açıp
iki saat içinde 10 dolardan 1500, 2000 kaset satıyordu.
Öyle büyüdü ki zaman aralığı koyması gerekti.
"Yediden önce kimse buraya gelmeyecek." diyordu.
Köşede sıra olurdu. Sokak partisi gibi.
Her yer insan ve araba dolardı.
Polis evini takip ediyordu. Screw'un önemli bir torbacı olduğunu sandılar.
Bu yüzden dükkan açmak zorunda kaldı.
İşte çıkışını asıl o zaman yaptı.
İnsanların, belirli saatlerde gelebileceği
fiziki bir yer oldu.
Kaset işinden on yıl sonra
Screw ve Screwed Up Click Güney'de efsane hâline geldi.
Artık kendi evleri,
sadık takipçileri
ve büyük hırsları vardı.
Maalesef, geceleri çalışarak ve Lean içerek geçen ömrün
bir bedeli vardı.
YAPIMCININ ÖLÜM NEDENİ AŞIRI DOZ OLABİLİR
Bu hiç mantıklı değildi, hatırlıyorum. Sabah erken saatlerde telefon geldi.
Şaşırdım, "Screw öldü mü? Nasıl yani?"
Birçok kişi için çok hassas bir konu.
Dostumun nasıl öldüğünü kabullenmek istemiyorlar.
Asıl ölüm nedenini cidden bilmiyorum.
Duyduğuma göre, geçmişte kalp sorunu falan olmuş
ama tabii ki daha çok Lean'e bağladılar.
Screw asla bu müzik için kafanız güzel olmalı, demedi.
Bu, büyük bir yanlış anlaşılma.
Şurup yudumlayıp ot içerek
ya da PCP alarak müziğin tadını çıkarmak...
Olayımız bu değildi.
Bu müzik uyuşturucu kullanımıyla yayılmadı. Tarzı iyiydi.
Biz birlikte büyüdük.
Yaşadıklarına şahitlik ettim.
Başından sonuna kadar.
Bırakıp gidemedim.
Screw sonraki günlerde dükkan için beni aradığında
güvenebileceği birine ihtiyacı vardı. Bel bağlayabileceği birine.
Screw bana bir soru sordu.
Dedi ki, "Bubb başka iş bulana veya
başka bir şey yapana kadar mı buradasın, yoksa ömrün boyunca mı?"
Hâlâ buradayım.
Bugün Houston'da gezerken
DJ Screw'un yüzünü duvarlarda göreceksin.
Tişörtlerini giyen insanlar olacak. Sokaklarda müziğini duyacaksın.
Mirası çok canlı ve tarzı artık dünyaca biliniyor.
Gerçekten, Screw'un tarzını birçok kişi benimsedi.
Yavaşlatıldığını duyduğunuz her hip-hop müziğinde onun etkisi var.
Hip-hop camiasından gelen sevgiyi
görme fırsatı bulamamasına üzülüyorum.
Bu iş Screw'un evinde takılan bir grup çocuktan çıktı.
Gelişerek Future, Drake gibi
büyük şarkıcılara geçti. Hepsi bizim yaşam tarzımızı anlatıyor.
Aslında bu çok hoş.
Güzel bir şey.
Screw'un chopped and Screwed tarzının gerçekten takdir görmesi yıllar alacaktı.
Bugün, Screwed Up Click'in hip-hop'ı tamamen değiştirdiğini görebilirsiniz.
Houston, hip-hop'un geleceğini sessizce şekillendiren tek Güney şehri değildi.
Aynısı Mississippi Nehri kıyısındaki şehir için de geçerli.
Soulsville adıyla anılan,
müzik geleneğine bağlı
ancak karanlık bir mirasa sahip bir şehir; Memphis, Tennessee.
Memphis'in hep küçük kusurları vardı.
Burası çok bunaltıcı olabilir. Bunaltıcı hissettirebilir.
Hiçbir başarısı olmayan bir yer.
GAZETECİ
Memphis eskiden,
muhtemelen hâlâ öyle, hırsızlık ve işsizlik başkentiydi.
DJ/YAPIMCI
Aslında bunlar birbirine bağlı.
Bizim oralarda çok yağmur yağar.
Çok kasvetlidir.
RAPÇİ
Tam arkana yıldırım çarptı.
Memphis'i bilmeyen birine
enerjisini veya tarihini nasıl anlatırsın?
RAPÇİ
Martin Luther King Memphis'te öldürüldü ve
Dr. Martin Luther King'in Memphis, Tennessee'deki
Lorraine Motel'de öldürüldüğünü unutmamıza asla izin vermiyorlar.
Hepimiz ailemizin o hikâyeleriyle büyüdük.
King'i öldüren şehir olmak biz de
muazzam düzeyde vicdan azabı ve utanç yarattı.
Oysa suikastçı Atlantalı'ydı.
Memphis sadece suikastın gerçekleştiği yer.
Hep bir şeylerden geride...
GAZETECİ
...ama müzik açısından hep yenilikçi.
Kime elini çarpsan
hayatında hiç duymadığın kadar iyi şarkı söyleyebilen birine değersin.
Burası blues, rock'n roll ve elbette Elvis Presley'in evi.
Burası Stax Records'ın evi.
Herkesin amcası, kuzeni, babası veya annesi...
RAPÇİ
....ya şarkı söylüyordur ya da bir müzik grubundadır.
Burada hep müzik yapılır.
Stax, tıpkı Isaac Hayes'in tarif ettiği gibiydi.
Sadece biraz daha duygusal ve daha köklüydü.
Memphis'in ruhu daha çok "Acımı hisset" tarzıydı.
RAPÇİ
Hem seksi hem de gangster havasında.
O zamanki tarzı oluşturan ve şekillendiren sanatçılar
RAPÇİ
müzikle acılarını ve yaşadıklarını anlatıyordu.
İnsanlar üzgün.
Bu tarz, şehrimizin müzik geçmişini yansıtıyor.
Şu anki hip-hop kültürümüz bu geçmişi baz alıyor.
Şehrin zengin müzik geçmişine rağmen
Memphis'in soul ve blues'dan hip-hop'a geçişi kolay değildi.
80'lerin ortalarına kadar Memphis'i müziğin merkezi yapan
plak şirketleri ve müzisyenler artık yoktu.
Hip-hop kendi yolunu çizmeliydi.
Bunu da 808'leri ve ürkütücü sesleri takıntı yapmış permalı bir DJ öncülüğünde
elden ele dolaşan çeşitli lo-fi kasetlerle yapacaktı.
-Adamım. -N'aber dostum?
Nasılsın bakalım?
Teşekkürler.
Neden karışık kaset işine girdin?
2 Live Crew'dan "Throw the 'D'"yi çaldığım için radyodan atıldım.
DJ/RAPÇİ
-O zaman normal. -Evet.
Ben de Club No Name adlı bir kulüpte DJ'liğe başladım.
Radyonun çalmayacağı
yeraltı şarkılarını çalıyordum.
808 ritmi yoksa...
...işim olmazdı.
DJ'lik yaptığım yerde kulüp sahibinin oğlu,
kasette nasıl radyo programı yapabileceğimi gösterdi.
Loop yapma, kesme dahil her şeyi.
Sonra ben de,
bundan sonra bu şarkıları kasete koyacağım, dedim.
Böylece kasetlere koyup başladım.
Bunu yapınca işler büyüdü.
Spanish Fly'ı kasetleriyle tanıdım.
Memphis sadece Memphis müziği dinlerdi.
RAPÇİ
Herkes Spanish Fly'ı örnek aldı.
O zamanlar kaset pazarı DJ'lerin elindeydi.
Şarkılarını piyasaya sürebilmek için
Spanish Fly, Squeeky, DJ BK veya Zirk gibi birine gidip
onları karışık kasetine koymasını isterdin. Koyduklarında
onu herkes dinleyebilirdi. Adınızı böyle duyururdunuz.
Buradan çıkan rapçiler vardı. Gangsta Pat, Pretty Tony buradan çıkmıştı.
Al Kapone da öyle.
Scarface Al Kapone'u nasıl unuttum? Harika bir söz yazarıydı.
Memphis çok iyiydi.
Açıkçası büyüme çağındayken ana akım sanatçılarını hiç bilmezdik.
Her yer Memphis yeraltı kasetleriyle doluydu.
Karışık kaset çok yaygındı.
DJ/YAPIMCI
Kuaförlerde, mağazalarda, benzin istasyonlarında onlar çalınıyordu.
Çok yaygındı.
Spanish Fly benim karışık kaset idolümdü.
Kasetlerimi kasetçiye bıraktığımda
Spanish Fly orada olurdu.
Bir sürü kaset bırakırdı.
Puşt herif muhtemelen beş, on bin dolar alıyordu.
Her dükkandan beş, on bin dolar alırdı. "Ben de böyle istiyorum." derdim.
- Yok artık! - İyi kazanıyordu.
Hem de öyle böyle değil.
Karışık kaseti kulüpte 25 dolara satılırdı.
Kapış kapış gidiyordu.
-25 dolar mı? -25 dolar.
25 dolara karışık kaset satan bir DJ daha görmedim şu güne kadar.
Anla yani nasıl biriydi.
Acayip! Çok acayip!
Çok iyiydi!
Fly'a selam olsun.
Sonunda "Gangsta Walk" adlı bir şarkı yaptım.
Sırf kasetteki boşluğu doldurmak için. İnsanlar kulübe gelip
benim miks ve scratch'lerimle dans ederdi.
Herkes daireler çizmeye başlardı.
Tıpkı böyle.
DJ kabininden rüzgarı hissedebiliyordum.
Ne yaptıklarına baktım.
Buck jumping dansıydı. Öyleydi.
Ben buna Gangsta walk adını verince hemen benimsediler.
Buck jumping daireler çizerek stres atmaktır.
Böyle şeyler yaparsın.
Gangsta walk'ta ise daha çok
daireler çizerken kollarını kullanırsın ama yine hızlıdır.
Üç saat boyunca bin çocuk dans edip sadece bunu yapardı.
Kulüp için reklam filmi çektiğimiz zamanı asla unutamam.
LL Cool J ve diğerleri büyük konser için oradaydı.
O kadar şaşırdım ki!
LL pistte daireler çiziyordu.
"İyiymiş, hoşuma gitti." dedi.
"Değil mi?" dedim.
Tüm kulüp daire çizerek dans ederken
gansta walk'a uymayan şarkı çalarsan herkes dururdu. Anında.
Gangsta walk temposunda değilse,
gangsta walk yapamazlarsa o boku istemezlerdi.
Memphis'te müziğin karanlık bir havası vardır.
Bu, bir çeşit bizim gangster müziğimizdi.
Bizim gangsta walk müziğimiz. Anlıyor musun?
Spanish Fly, Memphis müziğinin öncülerindendir.
Three 6 bu müzikle çıkış yaptı. Müziği eskisinden daha da karanlık yaptı.
Zaten tedirgin ediciydi, bunu iyice artırdı.
Memphis'in karışık kasetleriyle şehir, derin bas ve karanlık notalarla tanımlanan
bir yola girdi.
Elvis'in Whitehaven semtinde,
korku filmlerine meraklı iki kardeş bu tarzın tüm sınırlarını zorlayacaktı.
Çok teşekkür ederim dostum.
YAPIMCI/RAPÇİ
Kimden ilham alıp bu işe girdin?
Benim idolüm DJ Spanish Fly'dı.
Onun diğerlerinden farkı
iyi rap yapmasıydı.
"Gangsta Walk" adlı bir şarkısı vardı.
Permalı onlarca piç kurusunun daireler çizerek...
...gangsta walk yaptığını görebilirdiniz.
Dostum, inanılmaz bir enerjiydi.
Ben de beat ve karışık kasete yeni başlamıştım.
Karanlık tarzınla hemen piyasaya daldın. Seni neler etkiledi?
Lord Infamous kardeşim olur.
Biz korku filmi hayranıydık.
Geceleri oturup hep 13. Cuma,
Teksas Katliamı ve Cadılar Bayramı'nı izlerdik.
Bence bu yüzden tarzımız karanlık oldu.
ŞEYTAN BENİ HASADA ÇAĞIRIYOR
GELİP KAFANI KÜTÜĞE KOYACAĞIM
KAFANI BALTA İLE KESİP BEDENİNİN DÜŞMESİNİ İZLEYECEĞİM
SANKİ ET PAZARINDAYMIŞ GİBİ
Juicy geldi ve onunla beat yapmamı istedi.
Kafalarımız uydu.
Three 6 Mafia karışık kaset satarak çıkış yapmaya çalıştığında
kayıtlarımızda küçük oyunlar yapardım.
Örneğin biraz NWA,
Ice Cube veya Public Enemy çalarken içine biraz kendi şarkımızı eklerdim.
Bir süre sonra diğer kasetlere sadece kendi şarkılarımızı koyduk.
O kasetleri 4 dolara satıyorduk.
Binlerce kaset satıyorduk.
Hâlâ lisedeydim.
Lisedeyken 200 bin dolarım vardı.
Gerçekten.
Deli gibi para harcıyordum.
Okula giderken arabayı kaldırıma çekerdim.
Tam kapının önüne.
"Paul, çek şu arabayı." dediklerinde "Sikerim arabasını." derdim.
Tam manyaklık.
Çok kavga ettiğimden kıçıma tekmeyi vurdular.
Okuldan atılınca annem dedi ki,
"Teyzenin orada okula mı gideceksin yoksa rap bokunu mu deneyeceksin?"
Rap bokunu deneyeceğim, dedim.
Juicy ile 45.000 dolar toplayıp Mystic Stylez'ı yaptık.
O 45 bin dolar 45 milyon dolara dönüştü.
Bu, hayatımda aldığım en iyi karardı.
Three 6 Mafia, Mystic Stylez çıkana kadar bir grup değildi.
Kolektif bir şeydi.
Sadece birlikte rap yapıyorduk.
Paul ve Juicy beat'leri yapıp fikir üretirdi.
Bu konuda da çok iyilerdi.
Şarkılarımız bir film gibi olurdu.
Benim ilk tarzım gangsta walk'tı.
Gangsta'yı tedirgin edicilik ve Memphis müziğiyle miksledik.
Her şeyi bir araya getirdik.
Beş psikopatla rap yapıyordum.
Olabildiğince tedirgin edici görünmek için bir cadılık kitabı aldım.
Annem bulduğunda beni evden attı.
Evet, bir hafta beni eve almadı.
Ayrıca kitabı yakmam da gerekti.
Memphis'in farklı bir nesliyle iletişim kurdu.
Kokain çeken, gangstercilik oynayan genç bir nesille.
Tanrı yoktu.
Önemli olan hazdı.
Parçalarındaki kafiyeler farklıydı.
DJ/YAPIMCI
Bu kadar harika olmasının nedeni benzerinin olmamasıydı.
Kimsenin beceremeyeceği bir stilimiz vardı. Benim için de zordu.
Horrorcore stili.
Akış, beat'ler, o aptal beat'ler.
Bir araya geldiğimizde
Memphis'i ele geçireceğimizi biliyorduk.
Three 6 Mafia CD'ye geçene kadar CD çalar almayan
insanlar var Memphis'te.
Almayacaklardı.
"Aracımda CD çalar istemiyorum.
Kasetten dinlerim." diyorlardı.
Three 6 Mafia CD çıkardığı zaman CD çalar aldılar.
Gerçekten böyle oldu.
O zamanlar Juicy ile kulüp işletiyorduk.
Aklıma gelen sözleri kulüpte test ediyorduk.
Bir gece kulüpte ekipmanı toplarken
dedim ki "Kulüp çıldırdı."
O da onayladı. "Siktiğimin yerini parçaladık." dedim.
"Bu güzel bir parça olurdu, 'Tear The Club Up'."
O gece eve üç, dört gibi vardığımızda ondan bir şarkı yaptık.
Crunk fight müzik yeni başlamıştı.
Juicy ile yapımcılık tarzımız farklıdır.
O daha sakinken ben şu şekildeydim:
"Şu siktiğimin şeyini parçala! Gizli proje, dostum!"
Bas sesinden yeri öpeceksin."
Ben daha deli olandım.
Sanırım o zamanlar kokain kullandığım için öyleydim.
Muhtemelen bundandır.
Muhtemelen.
Bas ve içindeki vuruşlar sana çarptığında
otomatik bunu yapıyorsun. Crunk olmak dışında bir şansın yok.
Crunk çıldırmak, stres atmak anlamına gelir.
Memphis'te böyle deriz. Memphis'ten çıkan bir kelime.
Three 6 kulüpleri parçalıyordu.
SÖZ YAZARI/YAPIMCI
Bize talimat veriyordu.
Kulübü parçalayın.
-Kızlar dahil herkes içkisini dökerdi. -Acayipmiş.
Elde içkilerle gangsta walk yaparlardı. İçkiler dökülürdü.
Görebileceğin en acayip şeydi.
"Tear Da Club Up" tüm sınırları kaldırdı.
Siyahlardan oluşan bir rock grubu gibiydik.
Pogo yapanlar, kavgalar, her türlü delilik. Herkes arkamızdaydı.
Memphis'in adını duyurmuştuk.
Memphis, şehir olarak daha yeni takdir görmeye başladı.
Piyasadaki birçok müzikte
doğrudan Three 6 Mafia tarzı kullanılıyor.
Müzik sektörünü derinden etkiledik.
Böbürlenmek gibi olmasın ama
Three 6 Mafia tüm zamanların en iyi rap grubu olabilir.
Çıkışından yıllar sonra
Three 6 Mafia kendisine "En Bilinen Bilinmeyen" diyecekti.
Sektörü etkileyen Memphisli bir grup için mükemmel bir lakap.
Tüm Güneyli yenilikçileri de birçok yönden özetliyor.
Çok fazla tanınmasalar da yarattıkları tarzlar,
kökeni belirsiz bir yankı gibi
hip-hop kültüründe yayıldı.
Ama Güney için yankı yeterli değildi.
Hip-hop'un tarzını değiştirecek biri gerekliydi.
Elinde megafonla sürekli partileyen Atlantalı bir DJ bunu başardı.
Su alabilir miyim? Sesim çatlayıp bok gibi çıkacak. Çok bağırdım.
RAPÇİ/YAPIMCI
-Çok sağ ol. -Bir şey değil.
Gençken neler dinlerdin?
Gençken kaykaycıydım.
Kaykay zihnimi farklı müzik türlerine açtı.
Diğer çocuklarla takılıp kayarken
biri kasetçalar getirirdi.
Bazen Minor Threat,
bazen de Bad Brains çalarlardı.
Reggae, punk ve rock müziğe işte böyle girdim.
Yani her şeyi dinlerdim.
Sürekli ev partisi verdiğimden DJ'liğe başladım.
Arkadaşlarımdan biri
lisedeki tüm partilerde DJ'lik yapardı.
Ben de...
...müzikle insanları kontrol edebilmesine şaşardım.
Sonra donanmaya yazıldı.
Bense devam ettim.
O döndüğünde Atlanta'nın adamı bendim.
Atlanta'da DJ'lik yapıyorken de
yapmıyorken de hep gecelerdeydim.
Kulüpteki en heyecan verici kişi hep o olurdu.
Kulübe megafonla gelirdi.
Tek isteği sesini herkesten daha fazla duyurmaktı.
Annesinin bodrumunda yaşayan bir DJ'ydim.
Kafam sürekli iyiydi.
Hayat bana güzeldi.
Jermaine ile şöyle tanıştık, bir gün bana geldi ve dedi ki
"Seni hep gecelerde görüyorum.
Herkesi tanıyorsun.
Gelip benim için A&R ve tanıtım yapar mısın?"
"Siktiğimin A&R'si de ne?" dedim. Sonra "Sikerler, olur." dedim
Müzik işinin her yönünü öğrendim çünkü küçük bir plak şirketiydik.
So So Def'deyken East Side Boyz ile ilk şarkımı çıkardım.
Kısacası kulüpteydik.
20 kişi takılıyorduk.
""Who u wit?" demeye başladık.
Sonra mikrofonla bağırdım.
Bütün kulüp benimle birlikte bağırdı.
Dedim ki, "Çok iyi! Bu laf herkesi çıldırttı.
Bunu kaydetmeliyiz."
İki, üç gün sonra Jon beni aradı ve beat'i dinletti.
Bir sürü bas, bir sürü 808...
"Tekrar söyle." dediler. Söyledim ve her şey mükemmel gitti.
Sonra kayda başladık.
Atlantalıları çıldırtacak bir şeyler yapmak için stüdyoya girdik.
Bir sürü 808 vardı ama beat tek düzeydi.
Müzik yoktu.
Rap yoktu. Tamamen konuşmaydı.
Ama herkesi çıldırttı.
Kaydı 559'a götürdüm.
559, revaçtayken Atlanta kulüplerinin en önde geleniydi.
Ancak ünlüyseniz şarkınız 559'da çalınırdı.
DJ'in adını hatırlamıyorum
ama dedi ki, "Şarkıya bayıldım. Bunu her gece beş kez çalarım."
"Who U Wit?" çıktığında kendi kendime dedim ki,
"Kulüpte yaptığının aynısını yapmış."
Tek yaptığı, kulüpteki performansını alıp kayda koymaktı.
Onun olayı tamamen enerjiydi.
Konuşmalar, beat'ler ve tarzları...
RAPÇİ
Bir enerji yayıyorlardı. Bir hissiyat, öfke, duygu.
Öyle fazla ki vücudunuzdan çıkıyordu.
O konuşma beni başka yerlere götürürdü.
O konuşmalar neredeyse törenseldi.
Bu tip konuşmaların kökeni Afrika'ya kadar gidebilir.
Bilirsiniz bütün köy bu tip sözlerle şarkı tutturur ve
savaşa gitmeye ya da ne sikimse ona hazırlanır.
Yani bu tip sözler insanları heyecanlandırınca
o enerji kontrol edilemiyor.
Bu yüzden çıldırıyorsun. Anlatabildim mi?
Bu bir zamanlar crunk olmaktı.
Kulübe girdiğinde bunu yapardın.
-Doğru. -İnsanlar bunu anlamıyor.
Ağzımdan çıkan kelimeleri anlıyor musun?
Bu, böyle başladı.
Crunk, kulüpte en sevdiğiniz şarkıda
havaya girmek anlamına geliyor.
Crunk müzik demeye o zaman başladık. Crunk müzik yapalım gibi.
Biz rapçi değiliz. Kafiye kitabımız yok.
Sadece kulübü crunk yapıyoruz.
Patlama yaptı.
"Who U Wit?" bölgesel olarak büyük çıkış yaptı.
Bence bu, Atlanta'daki değişimden kaynaklanıyordu
çünkü kimse böyle kayıt yapmıyordu.
Crunk müzik bahanesiyle
bir puştun ağzına bir tane yapıştırabilirdiniz.
Ama güzel olan yanı
kontrol edilebilir ortamda
o enerjiyi atabilmekti.
Böylece o enerjiyi bir şey yapmadan atabiliyordunuz.
Crunk müzik benim için buydu.
Stres atıyordun.
Zor bir hafta geçirdin veya zor bir hayatın var.
Kulübe gidersin ve
çıldırıp içindeki tüm öfkeyi atar ve iyi vakit geçirirsin.
Normal hip-hopçılar gibiydik. Ne sikim istiyorsak onu söylüyorduk.
Yani crunk müzik size fazladan destek sağladığı için şunu söyleyebiliyordunuz,
"Ne sikim istersem onu söylerim, ben böyleyim."
Enerjisi şöyleydi; "Ne dedim ben şimdi. Ne oldu? Bilmiyorum. Kopmuşum.
Bilmiyorum, kusura bakma. Biraz crunk oldum da."
Amerika'nın kültürleri sevdiğini hep biliyordum.
Bir parçası olmadan bir parçası olmak istiyorlar.
Nasıl yaşadığımızı onlara göstermek istedim.
Bence Amerika bunun cazibesine kapıldı.
Bu hâle geleceğini tahmin etmemiştim.
O zamanlar kulüpte bir boka benzemeyen müzik yapan çok kişi vardı.
Bu kayıt çıktığında
sesinin düşük olmasını istedim
çünkü çok iyi mikslenmişti,
808 devasaydı
ve yapım acayipti.
Tüm kayıtlarda sınırları zorladım ve aşırıya kaçtım.
Öyle bir miksledim ki
kulüpte devasa hâle geldiler.
Yapımcılığım da daha iyi oldu.
Ne zaman albüm yapacak olsam gidip yeni malzemeler alırdım.
Kimsenin hardcore bir rap parçasında
tekno tarz bir synthesizer kullandığını duymamıştım.
Synthesizer ve 808 birlikte o kadar iyi gitti ki
benim imzam hâline geldi.
"Get Low", crunk'ın ne hâle geldiğini gösteren bir parçadır.
Videolarda o çılgın piçleri gördüğünüzde
crunk'ın ne olduğunu anlarsınız.
Sanki biri "küfelik olmak" deyimini alıp
DJ/YAPIMCI
ondan yeni bir dünya yaratmış gibi.
Jon bunu yaptı.
Onu alıp bir müzik türü hâline getirdi
ve dünyaya tanıttı.
Evde oturup MTV izlerken aşağıda bir yazı çıktı,
"Lil Jon & The East Side Boyz, 'Get Low' bir numara oldu."
Hemen arayıp dedim ki, "Biz niye evde oturuyoruz?
Şarkımız bir numara oldu."
Bir gösterimizde beyaz kadınlar memesini gösterdiğinde başardığımızı anladım.
-Hatırladın mı? -Evet.
Meme gösteren beyaz kadınlar.
-Dedim ki, "Başardık." - Biz olduk!
-Başardık. -Evet!
Crunk parça yaptığınızda crunk doğaçlama seslerle
crunk vokalleri güçlendirirsiniz.
Evet!
Ne?
Çıldırmaya başladığında "Ne?" yaparsın.
Tamam!
Dave Chappelle, o şarkılarda yaptığım doğaçlamaları komik bulmuş
ve bir skecinde bunu kullanmıştı. Çok da iyi iş çıkarmış.
Ben ölene kadar insanlar bana bağıracakmış.
Lil Jon & The East Side Boyz.
Çok önemli bir kayıttı.
Yin Yang Twins vardı.
Tüm beyazlar anlamını bilmeden "Skeet" diye bağırıyordu.
Herkes "Skeet" diyordu. Radyoda çalıyordu.
MENAJER/YAPIMCI
Herkes yüze boşalmaktan bahsediyordu.
Kaydı sansürlemeden çalıyorlardı.
İşte o zaman bıyık altından gülüp
"Peki, yapacak bir şey." diyorsun.
Yani, tam anlamıyla ezberleri bozduk.
Gittiğim her yerde
davul beat yoksa işe yaramaz dediler.
Demek istediğim davul beat zorunluydu.
Şimdi gelinen noktaya bak.
Artık insanlar sahneye çıkıp rasta saçlarıyla zıplıyor ve
tüm kalabalık da ona katılıyor.
Lil Jon'un hip-hop türüne getirdiği enerji
bambaşka bir şey.
Punk rock rap gibi.
O, gerçek enerji tanrısıydı.
RAPÇİ
Coşturan parçalar yapıyordu.
Radyoyu açtığınızda
her şarkı bir Atlanta şarkısı oluyordu.
Ne sikim oldu böyle, diyorsun.
"Yeah", crunk tarzının seviye atladığı parçadır.
Kaç ülkede bir numara oldu, sayısını bile hatırlamıyorum.
On yılın en iyi beş şarkısı.
Hâlâ çalınıyor, hâlâ insanları çıldırtıyor.
Crunk, Güney müziğinin önünü çok açtı.
Her Güneyli sanatçı
kendi camiası için kayıt yapardı.
Radyoya çıkmaya çalışmazdık.
Kendimiz için kayıt yapardık.
Güney bu yüzden kazanıyor.
Çünkü kimseyi sikimize takmıyoruz.
Lil Jon ve diğer crunk müzisyenler Hip Hop'a yepyeni bir ses getirdi.
Listeleri parçalayıp
pop kültürüne girdi.
Ama crunk'ın başarısı daha büyük bir şeyi temsil ediyordu.
Lil Jon'un etkisi hemen görülürken
Three 6 Mafia, Spanish Fly ve DJ Screw'un çalışmaları
hip-hop'un gelecek nesillerini etkileyecekti.
Daha da önemlisi,
Güney'in hip-hop'a yenilik getiren bir merkez olduğu kanıtlandı.
Ama bu kültürde hep olduğu gibi
bir yerde birileri yeni bir tarzın hayalini kuruyor.
Alt yazı çevirmeni: Begüm Seçilmiş